Karakterini Sen Belirle
Bazen insanın karakterinin sadece yetiştiği aileyle açıklanamayacağını düşünüyorum. Mesela Hz. Yusuf’a baktığımızda, o iffet ve dürüstlüğün sembolü olarak karşımıza çıkar. Aynı evde büyüyen kardeşleri ise hasede kapılmış, yalan söylemiş ve kardeşlerini ortadan kaldırmayı bile göze almışlardır. Oysa hepsi aynı babanın oğullarıydı.
Atalarımızın, “Âlimden zalim, zalimden âlim doğar” sözü de bu gerçeğe işaret eder. Aynı şekilde, “Ana kızının tahtını yapar ama bahtını yapamaz” denilmiştir. Demek ki insanın hayatında aile çok önemli olsa da her şeyi belirleyen tek unsur değildir.
Bu yüzden insanın bütün sorumluluğu anne ve babasına yüklemesi bana doğru gelmiyor. Anne-babanın etkisi vardır, çevrenin etkisi vardır; fakat insanın kendi tercihleri ve iradesi de vardır. Sonuçta herkes kendi yaptıklarından sorumludur.
Bununla birlikte okulda verilen eğitim, toplumun değerleri ve inanç sistemi de göz ardı edilemez. İnsan sadece ailesinden değil, yaşadığı toplumdan da etkilenir. Bu nedenle İslam’ın ahlak anlayışı ile modern hayatın sunduğu yaşam biçimlerinin insanlar üzerindeki etkilerini de değerlendirmek gerekir.
Televizyonun hayatımıza girmesiyle birlikte insanlar sokakta görmeyecekleri birçok davranışı evlerinin içine taşımış oldular. Bugün ise akıllı telefonlar sayesinde bu etki çok daha güçlü hale geldi. İnsan, elindeki küçük bir ekran aracılığıyla her türlü içeriğe ulaşabiliyor ve çoğu zaman bunu hiçbir denetim olmadan yapabiliyor. Böyle bir ortamda kişinin iradesini koruması her zamankinden daha önemli hale geliyor.
Bir söz vardır: “Süt bozulunca peynir olur, ama tereyağı bozulunca artık ondan bir şey olmaz.” Bu sözü bazen toplumun değişimini anlatmak için düşünürüm. Sanki son elli yılda nesiller arasında büyük bir dönüşüm yaşandı. Belki de bozulma önce gençlerden değil, büyüklerden başladı. Torunlardan önce dedeler ve nineler değişti; anne-babalar ise iki nesil arasında sıkışıp kaldılar.
Sonuç olarak insan ne sadece ailesinin ürünüdür ne de sadece çevresinin. Aile, eğitim, toplum, medya ve yaşadığı çağ onu etkiler. Fakat bütün bunların içinde yine de seçim yapan kendisidir. İnsan, kendi tercihlerinin kahramanı da olabilir, mağduru da.
#FatmaAfifeGürsoy #Karakter





